పచ్చని తోరణాలు… పసుపు కుంకుమల పరిమళం… పూలతో ముస్తాబైన అమ్మవారు… కలశంపై కొలువుదీరిన వరలక్ష్మీ దేవి… దీపాల వెలుగులో భక్తితో సాగే పూజ… శ్రావణ మాసంలో వచ్చే వరలక్ష్మీ వ్రతం అంటే తెలుగు లోగిళ్లలో కనిపించే ఆధ్యాత్మిక శోభే వేరు. ఇంతకీ వరలక్ష్మీ వ్రతానికి ఎందుకింత విశిష్టత? లక్ష్మీ ఆరాధనలో దాగిన అంతరార్థం ఏమిటి?

శ్రావణ మాసం…

ప్రకృతిలో పచ్చదనం…

ఇంటింటా పండుగ వాతావరణం…

శుక్రవారం వచ్చిందంటే లక్ష్మీదేవి ఆరాధన…

అందులోనూ వరలక్ష్మీ వ్రతం వచ్చిందంటే ఆ సందడే ప్రత్యేకం.

తెల్లవారుజాము నుంచే ఇంటిని శుభ్రం చేసుకోవడం…

ముంగిట ముగ్గులు…

గుమ్మాలకు మామిడి తోరణాలు…

పూజామందిరంలో పూల అలంకరణ…

కలశాన్ని సిద్ధం చేసి అమ్మవారిని ఆవాహన చేసుకోవడం…

పసుపు, కుంకుమలు… నైవేద్యాలు…

ఇవన్నీ కలిసి వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఒక అందమైన కుటుంబ ఆరాధనా సంప్రదాయంగా నిలబెడతాయి.

కానీ ఈ వ్రతాన్ని కేవలం **“సంపద కోసం చేసే పూజ”**గా మాత్రమే చూడటం దాని భావాన్ని చాలా చిన్నదిగా చేస్తుంది.

సంపద అంటే ధనం ఒక్కటే కాదు… కుటుంబ క్షేమం, ఆరోగ్యం, జ్ఞానం, ధైర్యం, సంతోషం, సంతృప్తి… ఇవన్నీ జీవిత సంపదలే!

---

‘వరలక్ష్మీ’… ఆ పేరులోనే వరం!

‘వర’ అంటే వరం.

‘లక్ష్మీ’ అంటే శ్రీమహాలక్ష్మి.

భక్తుల కోరికలను అనుగ్రహించే లక్ష్మీ స్వరూపాన్ని వరలక్ష్మీ దేవిగా ఆరాధించే సంప్రదాయం ఉంది. వరలక్ష్మీ వ్రతం ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర ప్రాంతాల్లో ప్రాచుర్యంలో ఉంది.

తెలుగు కుటుంబాల్లో ముఖ్యంగా వివాహిత మహిళలు కుటుంబ క్షేమాన్ని కోరుతూ ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించడం విస్తృతంగా కనిపిస్తుంది. అయితే ఇది మహిళలకు మాత్రమే చేయదగిన ఆరాధన అని అన్ని సంప్రదాయాలకూ వర్తించేలా చెప్పడం సరికాదు; ప్రాంతీయ, కుటుంబ ఆచారాల్లో భేదాలున్నాయి.

2026 తెలుగు పంచాంగ క్రమంలో ఆగస్టు 28, శుక్రవారం వరలక్ష్మీ వ్రతంగా నమోదైంది.

---

అష్టలక్ష్ముల అనుగ్రహం… జీవితానికి ఎనిమిది సంపదలు

లక్ష్మీదేవి అంటే చాలామందికి ముందుగా గుర్తొచ్చేది ధనం.

కానీ భారతీయ ఆధ్యాత్మిక భావనలో ‘శ్రీ’ లేదా సంపద అనే భావం ధనంతో మాత్రమే ముగిసిపోదు.

వరలక్ష్మీ ఆరాధనను అష్టలక్ష్మీ భావనతో అనుసంధానించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.

జీవితానికి కావలసిన సంపదను విస్తృతంగా చూస్తే…

ఆహారం కావాలి…
ఆరోగ్యం కావాలి…
జ్ఞానం కావాలి…
ధైర్యం కావాలి…
కుటుంబంలో శాంతి కావాలి…
కష్టాన్ని ఎదుర్కొనే శక్తి కావాలి…
అభివృద్ధి కావాలి…
మనసుకు సంతృప్తి కావాలి…

అప్పుడే సంపద అనే మాటకు పూర్తి అర్థం వస్తుంది.

అందుకే లక్ష్మీ ఆరాధనను కేవలం డబ్బు సంపాదనతో ముడిపెట్టకుండా సమృద్ధమైన, సమతుల్యమైన జీవితం కోసం చేసే ప్రార్థనగా చూడటం మరింత అర్థవంతం.

---

కలశంలో అమ్మవారు… మంగళానికి ప్రతీక

వరలక్ష్మీ పూజ అనగానే మనకు గుర్తొచ్చేది అందంగా అలంకరించిన కలశం.

కలశాన్ని ఏర్పాటు చేసి…

పసుపు, కుంకుమలతో అలంకరించి…

పూలు సమర్పించి…

కొన్ని కుటుంబాల్లో అమ్మవారి ముఖాన్ని అమర్చి…

చీర, ఆభరణాలతో అలంకరించి…

వరలక్ష్మీ దేవిని ఆవాహన చేసి పూజిస్తారు.

ఒక్కో ఇంట్లో ఒక్కో విధమైన అలంకరణ కనిపిస్తుంది.

ఎక్కడో సంప్రదాయబద్ధమైన చిన్న కలశం…

మరోచోట అమ్మవారికి మండపం…

ఇంకొక ఇంట్లో తరతరాలుగా వస్తున్న ప్రత్యేక అలంకరణ…

కానీ అలంకరణ ఎంత గొప్పగా ఉందన్నది పూజకు ప్రమాణం కాదు.

అమ్మవారి ముందు ఉంచే వస్తువుల విలువ కంటే… వాటిని సమర్పించే మనసులోని భక్తికే ఎక్కువ విలువ.

---

తోరం… చేతికి కట్టేది దారమేనా?

వరలక్ష్మీ వ్రతంలో కొన్ని సంప్రదాయాల్లో తోరం ప్రత్యేకంగా కనిపిస్తుంది.

పూజ అనంతరం నియమానుసారం తోరాన్ని ధరించే ఆచారం ఉంది.

బయటకు చూస్తే అది ఒక చిన్న దారమే.

కానీ వ్రతాన్ని ఆచరించిన సంకల్పాన్ని గుర్తుచేసే ప్రతీకగా దాన్ని చూడవచ్చు.

మన సంప్రదాయాల్లో ఇలాంటి చిహ్నాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.

చేతికి కట్టే రక్షాసూత్రం…

నుదుట పెట్టుకునే తిలకం…

మెడలో ధరించే మంగళసూత్రం…

దేవుడికి సమర్పించే పుష్పం…

వస్తువు చిన్నదైనా దాని వెనుక ఉన్న భావమే దానికి పవిత్రతను ఇస్తుంది.

---

నైవేద్యంలోనూ… ఇంటి పరిమళమే!

వరలక్ష్మీ వ్రతం రోజు వంటింట్లోనూ పండుగ వాతావరణమే.

పాయసం…

పూర్ణం…

వడలు…

పులిహోర…

రకరకాల ప్రసాదాలు…

ప్రాంతాన్ని బట్టి, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని బట్టి నైవేద్యాలు మారుతాయి.

అమ్మమ్మ చేసిన విధానం…

అమ్మ దగ్గర నేర్చుకున్న రుచి…

తర్వాత కూతురు తన ఇంట్లో కొనసాగించే పద్ధతి…

ఇలా చూస్తే పండుగ వంటకాలు కూడా ఒక రకమైన కుటుంబ జ్ఞాపకాల వారసత్వమే.

అందుకే “వరలక్ష్మీ వ్రతానికి ఇదే తప్పనిసరి నైవేద్యం” అని ఒకే జాబితాను అందరికీ వర్తింపజేయడం కంటే, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని గౌరవించడం మంచిది.

---

పేరంటం… పసుపు కుంకుమ… బంధాల సందడి

వరలక్ష్మీ వ్రతానికి మరో అందమైన సామాజిక కోణం కూడా ఉంది.

ఇరుగుపొరుగు మహిళలను పిలవడం…

పసుపు, కుంకుమ ఇవ్వడం…

తాంబూలం అందించడం…

పెద్దల ఆశీస్సులు తీసుకోవడం…

ఒకరి ఇంటికి మరొకరు వెళ్లడం…

ఇవన్నీ పూజను ఇంటి నాలుగు గోడల మధ్యే పరిమితం చేయకుండా సామాజిక అనుబంధంగా మార్చాయి.

నేటి అపార్ట్‌మెంట్ జీవితంలో కూడా వరలక్ష్మీ వ్రతం రోజు మహిళలు ఒకరినొకరు కలుసుకోవడం కనిపిస్తుంది.

కాలం మారింది…

ఇళ్లు మారాయి…

జీవనశైలి మారింది…

కానీ పసుపు–కుంకుమతో పలకరించే ఆప్యాయత మాత్రం ఇంకా కొనసాగుతోంది.

---

అమ్మ నుంచి కూతురికి… పూజతో పాటు ఒక పాఠం

చిన్నప్పుడు అమ్మ పక్కన కూర్చుని పూలు అందించిన అమ్మాయి…

కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత అమ్మతో కలిసి కలశం సిద్ధం చేస్తుంది…

పెళ్లయిన తర్వాత తన ఇంట్లో వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని నిర్వహిస్తుంది…

తర్వాత తన పిల్లలకు అదే సంప్రదాయం గురించి చెబుతుంది.

ఇలా చూస్తే వరలక్ష్మీ వ్రతం ఒకరోజు జరిగే పూజ మాత్రమే కాదు.

తరాల మధ్య జరిగే సాంస్కృతిక సంభాషణ.

“ఇలా చేయాలి” అని చెప్పడం మాత్రమే కాదు…

“ఎందుకు చేస్తున్నాం?” అని పిల్లలకు వివరించినప్పుడే ఆచారానికి జీవం వస్తుంది.

ఇదే మన భారతీయతలో మనం ముందుకు తీసుకెళ్లాలనుకుంటున్న ముఖ్యమైన భావం.

---

లక్ష్మీ అంటే… ఇంట్లో ఉండే విలువలూ!

లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం కోరుతూ పూజ చేస్తాం.

కానీ అదే సమయంలో మన జీవితంలో సంపదను నిలబెట్టే విలువలను కూడా గుర్తుచేసుకోవచ్చు.

సంపాదించిన దాన్ని బాధ్యతగా ఉపయోగించడం…

అన్నాన్ని గౌరవించడం…

ఇంటిని పరిశుభ్రంగా ఉంచడం…

అవసరంలో ఉన్నవారికి సహాయం చేయడం…

కుటుంబ సభ్యులను గౌరవించడం…

పిల్లలకు మంచి విలువలు నేర్పించడం…

ఉన్నదానిపట్ల కృతజ్ఞత కలిగి ఉండడం…

ఇవన్నీ మన జీవనాన్ని నిజమైన అర్థంలో ‘శ్రీమంతం’ చేసే లక్షణాలు.

ధనం ఉన్న ఇంటికంటే… ధర్మం, ప్రేమ, ఆరోగ్యం, జ్ఞానం, సంతోషం ఉన్న ఇల్లు మరింత సంపన్నమైనది.

---

వ్రతం అంటే… కోరికల జాబితా మాత్రమే కాదు!

దేవుడి ముందు కూర్చుని—

“ఇది కావాలి… అది కావాలి…”

అని అడగడమే వ్రతం యొక్క పూర్తి ఉద్దేశం కాదు.

వ్రతంలో నియమం ఉంది…
భక్తి ఉంది…
కృతజ్ఞత ఉంది…
ఆత్మపరిశీలన ఉంది…

మనకు ఇప్పటికే లభించిన వాటిని గుర్తుచేసుకుని కృతజ్ఞత చెప్పడం కూడా ఆరాధనే.

కుటుంబం ఉంది…

ఆహారం ఉంది…

నేర్చుకునే అవకాశం ఉంది…

మనతో నిలిచే మనుషులు ఉన్నారు…

అలాంటి వరాలను గుర్తించడం కూడా వరలక్ష్మీ ఆరాధనకు అందమైన అంతరార్థం కావచ్చు.

---

పూజ ఎలా చేయాలి?

వరలక్ష్మీ వ్రత పూజా విధానంలో కుటుంబం, ప్రాంతం, గురుపరంపరను బట్టి తేడాలు ఉంటాయి.

సాధారణంగా ఇంటిని శుభ్రపరచడం, పూజాస్థలాన్ని సిద్ధం చేయడం, కలశాన్ని ఏర్పాటు చేయడం, అమ్మవారిని ఆవాహన చేయడం, పుష్పాలు–కుంకుమతో అర్చన, నైవేద్యం, హారతి వంటి ఆచారాలు కనిపిస్తాయి.

కానీ ఇదే పూర్తి పూజా విధానం అని ఈ feature articleలో ఇవ్వడం నేను ఉద్దేశపూర్వకంగా చేయడం లేదు.

మన Mana Bharatiyathaలో దీనికి ప్రత్యేకంగా:

“వరలక్ష్మీ వ్రతం 2026: పూజా సామగ్రి, కలశ స్థాపన, పూజా విధానం, నైవేద్యం”

అనే Practical Guide article చేయడం మంచిది.

అప్పుడు procedureని సరైన sourcesతో cross-check చేసి ఇవ్వచ్చు.

---

శ్రావణ శుక్రవారం… ఇంటింటా ‘శ్రీ’ కళ!

దీపాల వెలుగు…

పూల పరిమళం…

అమ్మవారి అలంకరణ…

పిల్లల సందడి…

పేరంటానికి వచ్చినవారి పలకరింపులు…

హారతి సమయంలో వినిపించే భక్తిగీతాలు…

ఇవన్నీ కలిసి వరలక్ష్మీ వ్రతాన్ని ఒక అందమైన అనుభూతిగా మారుస్తాయి.

కానీ పండుగ ముగిసిన తర్వాత కూడా ఒక భావం మనతో ఉండాలి.

సంపద అంటే మన దగ్గర ఎంత ఉంది అన్నది మాత్రమే కాదు…
మనకు ఉన్నదాన్ని ఎంత గౌరవంగా, బాధ్యతగా, సంతోషంగా జీవిస్తున్నామన్నదీ ముఖ్యం.

వరాలు కోరుతూ వరలక్ష్మిని పూజిద్దాం… మనకు ఇప్పటికే లభించిన వరాలకు కృతజ్ఞత చెప్పడం మాత్రం మరిచిపోకూడదు.

భక్తి… మంగళం… కుటుంబం… కృతజ్ఞత… ఇవన్నీ కలిసిన శ్రావణ శోభే వరలక్ష్మీ వ్రతం!

About Post Author